بررسي تطبيقي روشهاي مركب بيوراكتورهاي غشايي جهت ارائه راهكارهاي بهينه براي مقابله با گرفتگي غشاء در تصفيه فاضلاب شهري

در دهه هاي اخير استفاده از روش بيوراكتورهاي غشاييMBR گسترش يافته و كاربردهاي متنوعي در تصفيه خانه هاي فاضلاب شهري و صنعتي مشاهده مي گردد. اين مقاله با توجه به مطالعات موردي موجود به تفسير عوامل موثر در گرفتگي فرايندهاي غشايي مي پردازد زيرا گرفتگي غشاء مهم ترين عامل محدودكننده فعاليت هاي بهره برداري بوده و كنترل گرفتگي نقش كليدي در عملكرد پايدار غشاء ايفا مي كند. در اين بررسي هدف اصلي مطالعه عوامل غالب موثر بر گرفتگي غشاها و تاثير نوع راكتورهاي راهبري شده ي قبل از غشاء بر عملكرد بيوراكتورهاي غشايي در حذف مواد بيولوژيكي و ميزان گرفتگي غشاء است، از جمله مهم ترين موارد موثر در گرفتگي هاي غشايي مواد پليمري برون سلولي (EPS)، محصولات سوخت و ساز ميكروبي محلول(SMP) ، شرايط هيدروديناميكي و پارامترهاي فيزيكي غشاء مي باشند. نظر به اينكه گرفتگي غشاءها در نتيجه ي برهمكنش بين غشاء و مايع مخلوط ايجاد مي گردد، غلظت بالاي EPS و SMP موجود به طور مستقيم بر پديده ي گرفتگي تاثير داشته و با كاهش اين پارامترها از طريق كنترل زمان ماند جامدات (SRT)، زمان ماند هيدروليكي(HRT)، باكتري هاي رشته اي، غلظت اكسيژن محلول(DO)، دما و ويسكوزيته از ميزان گرفتگي غشائي كاسته مي شود. SRT از مهم ترين عوامل موثر كنترل كننده ي گرفتگي است و مقادير بسيار بالا و بسيار پايين آن در سيستم هاي MBR مشكل ساز هستند، با توجه به مطالعات سال هاي اخير رنج 50-20 روز مناسب ترين مقدار پيشنهاد مي شود. هوادهي به عنوان عامل مهم ديگر در تعيين شرايط هيدروديناميكي بيوراكتورهاي غشايي مستغرق مطرح است. بدست آوردن سرعت جريان هواي بهينه و اندازه مناسب حباب هاي توليدي نيز از ديگر عوامل موثر بر كاهش گرفتگي مي باشند. خصوصيات غشاء از جمله اندازه ي منافذ، تخلخل، بار سطحي، زبري و آبدوستي يا آبگريزي غشاء نقش مهمي در عملكرد غشاء از جمله گرفتگي آن دارند و غشاهاي آبدوست نسب به انواع آبگريز گرفتگي كمتر و شار عبوري بيشتري دارند بنابراين انتخاب غشاهايي با جنس و خصوصيات فيزيكي مناسب، عملكرد پايدار و ماندگاري طولاني مدت به همراه نوع راكتورتركيبي پيش از آن از مهم ترين عوامل كاهش گرفتگي فرايندهاي غشايي مي باشد