بررسي راهكارهاي ساماندهي سكونتگاه هاي غير رسمي در ايران

رشد شهرنشيني در ايران شتابان، ناهمگون و بدون برنامهريزي منسجمي آغاز و ادامه يافته است. گرچه عواملي مانند بلاياي طبيعي، حوادث اجتماعي و سياسي، ساختارهاي اقتصادي و نارساييهاينظام برنامهريزي و مديريت شهري از عوامل تأثيرگذار بر گسترش شهرنشيني ميباشد، ليكن انكار نقشمهاجرتهاي روستايي امري غيرممكن است. سكونتگاه هاي غيررسمي بخشي از بافت شهري هستند هعمدتا مهاجرين روستايي و تهيدستان شهري را در خود جاي داده اند و بدون مجوز و خارج از برنامه ريزي طرحهاي جامع و تفصيلي در درون و خارج از محدوده قانوني شهرها به صورت خودروبه وجود آمدهاند. با سيمايي نازيبا، خدمات ناكافي و ساكنان كم توان و مشاغلي نامطمئن كه محيطي آماده براي پذيرش نابهنجاري هاي اجتماعي و باز توليد فقر را فراهم مي سازند و خطرپذيري بالايي در برابر سوانح طبيعي دارند. اين روند در كشور، تهيه و تصويب سندي را باعث شد كه چارچوب و نحوه فعاليت هماهنگ بخش دولتي – عمومي و مشاركت مردمي را مشخص مي سازد. سكونتگاههاي غيررسمي مسائل و مشكلاتي را پيش روي برنامه ريزان شهري، معماران، جامعه شناسان و... قرار داده است كه بايد به آنها پرداخته شود. به نظر مي رسد كه مداخله در اين گونه بافتها از نوع ساماندهي وتوانمندسازي مناسب ترين حالت ممكن است. در كشور ايران با مشاركت بانك جهاني در سال1382 با تصويب سند توانمندسازي سكونتگاه هاي غيررسمي توسط دولت، عملاً با رويكردي جديد به مسئلهسكونتگاه هاي غيررسمي توجه گرديد. در اين مقاله سعي شده با تاكيد بر ضرورت امر ساماندهي اينگونه سكونتگاه ها راهكارهاي مناسب را بررسي و بهترين آنها را انتخاب و ارائه شود. براي اينمنظور و با توجه به ماهيت كلان پژوهشي تحقيق، از روش تحقيق كتابخانه اي و بررسي اسناد و منابع موجود استفاده شده است. نتايج تحقيق نشان مي دهد كه همكاري و همياري رشته هاي علمي و سازمانهاي دخيل مي تواند مسائل و مشكلات موجود را تا حد امكان كاهش دهد