درصد ديوارنسبي، رمز تحليل پايداري لرزه اي سازه هاي سنتي ايران

باتوجه به زلزله خيز بودن پهنه فلات ايران و اهميت و ضرورت حفظ بناهاي ارزشمند تاريخي ايران در برابر خطرات زلزله وبا در نظر گرفتن فرسودگي شديد و ضعف عمومي مقاومت سازه اي بناهاي كهن ايران در مقابله با اثرات مخرب زلزله هاي مختص فلات ايران ؛ در عمل بسياري ازبناهاي سنتي و بومي ايراني در مصاف با چنين مصائبي جان سالم به دربرده و بر خلاف تصورعموم وكارشناسان فن كه اين ابنيه را جزو سست ترين بناها به شمار مي آورند ؛ پايداري لرزه اي خويش را به اثبات رسانيده اند. حتي به عنوان مصداق كلام جداي از ايران؛ مي توان مقاومت بناهاي سنتي اندونزي را در هنگام بروز زلزله مهيب اخيردرآنجا و اصابت سنگين امواج فوق العاده مهلك تسونامي مربوطه برروي بناهاي آن كشور و ثبات و پايداري مساجد و بناهاي سنتي در آن منطقه را به عنوان ضرورت انجام چنين تحقيقاتي براي كشف الگوهاي نوين طراحي بناهاي بومي كشورايران با استناد به درس هاي آموخته شده از علل ثبات عملكرد سازه هاي سنتي در مقابله با زلزله نام برد. در اين مقاله سعي بر آن شده است كه براساس روال آئين نامه هاي متداول ساختماني در زمينه ي تحليل و طراحي ساختمان ها در برابر زلزله و بويژه روش مورد توصيه در آئين نامه طراحي ساختمان ها در برابر زلزله )استاندارد 2800 ايران(؛ علت مقاومت تعدادي از بناهاي تاريخي - سنتي معروف ايران به بوته ي نقد و بررسي قرار داده شده ؛ تا برخي از مجموعه عوامل مؤثر در ارتباط با مقاومت لرزه اي اينگونه بناها مورد ارزيابي مجدد قرارگرفته شود. به عبارت ديگر مي توان گفت كه ارزيابي ميزان مقاومت لرزه اي اينگونه بناها و تعيين علل پايداري بخش عمده اي از بناهاي سنتي ايران در برابر زلزله ؛ بعنوان اولين قدم در تدوين آئين نامه ي ارزيابي لرزه اي بناهاي سنتي ايراني مي تواند داراي ارزش سرمايه گذاري علمي و فني باشد. بعنوان شاخص ترين نتيجه مورد بررسي مي توان علت اساسي پايداري لرزه اي سازه هاي تاريخي سنتي ايران راصرف نظر از تاثير نوع بسترخاكي ، نوع بنا و مصالح و فن آوري بكارگرفته شده ؛ درصد ديوار نسبي موجود در پلان معماري يعني درصد سطح مقطع طولي و عرضي ديوارهاي اينگونه بناها درپلان دانست كه بيش از حد مورد نياز براي مقابله با نيروي برش پايه زلزله مورداصابت به كف سازه اي در
هر طبقه بوده و در ضمن عمده موارد توصيه هاي جديد مطرح شده درآئين نامه هاي طراحي براي بهبود عملكرد لرزه اي بناها در برابر زلزله ؛دربناهاي سنتي ايران عملا رعايت شده است.