مدل سازي و تحليل زلزله هاي القايي با استفاده از GIS (مطالعه موردي سدهاي آذربايجان شرقي و اردبيل)

زلزله يكي از بلاياي طبيعي است كه همه ساله خسارات جاني و مالي فراواني به همراه دارد و استان آذربايجان شرقي و اردبيل از استانهايي مي باشند كه جزو مناطق زلزله خيز فلات ايران به حساب مي آيند. منشا زلزله از ميان نظريه هاي مختلفي كه به عنوان عامل اصلي زلزله ارائه گرديده نظريه حركات زمين ساخت صفحه اي بيشترين مقبوليت را در ميان لرزه شناسان يافته است. طبق نتايج اين نظريه بايد دانست كه گسلها عامل و منشا زلزله اند و نه نتيجه و حاصل آن. حادثه هايي كه در دهه هاي اخير در معدودي نقاط اتفاق افتاده است منجر به قبول اين فرض شده است كه لايه هاي كم عمق سنگي پوسته زمين ممكن است در اثر نفوذ آب ثقلي در بين آنها و نيز در اثر تغييرات تنشهاي بين آنها حاصل از ايجاد درياچه هاي جديد سدها، در معرض دگرشكي و جابجايي موضعي قرار گيرد و در نتيجه موجب افزايش لرزه خيزي منطقه و حتي پديد آمدن زلزله گردد. زلزله هاي مذكور كه در اين مطالعه مورد بررسي قرار گرفته اند زلزله هاي القايي ( RIS) مي باشند. با توجه به وجود آمار متعدد از افزايش زمين لرزه ها پس از ساخت سدهاي بزرگ و آبگيري مخزن آنها، ضرورت مطالعه زلزله هاي القايي احساس مي شود بنابراين در اين پژوهش ضمن ارائه آمار فوق و با مشخص نمودن گسلها و مناطق پرخطر زلزله بر روي نقشه استانهاي آذربايجان شرقي و اردبيل و همچنين با استفاده از پهنه بندي شدت زلزله هاي بزرگ تاريخي تا سال 2002 ميلادي ارتباط زلزله هاي بزرگ با گسلها بررسي شده و با پهنه بندي 1) فاصله گسلها 2) فاصله از زلزله هاي بزرگ تاريخي 3) شدت زلزله هاي بزرگ و جانمايي مكاني سدهاي اين دو استان بر روي آنها تحت سيستم اطلاعاتي جغرافيايي ( GIS) اطلاعات اوليه اي بدست مي آيد كه پس از بررسي دقيق آنها و در نظر گرفتن شرايط منطقه و خود سد، از ميان آنها سدهايي را كه براي آنها مطالعه زلزله هاي القايي ضروري بنظر مي رسد مشخص مي گردد.