مقايسه خصوصيات جريان در مدل فيزيكي يك بازه رودخانه اي در دو گزينه ساماندهي

در ساماندهي رودخانه ها، ارزيابي جريان در شرايط موجود رودخانه و مقايسه آن با گزينه هاي مختلف اصلاح مسير، از طريق ساخت و مطالعه بر روي مدل فيزيكي بازه رودخانه امكان پذير است. در تحقيق حاضر، يك بازه از رودخانه نازلو (در حوزه غربي درياچه اروميه)، و در محدوده پل نازلو انتخاب گرديده. مدل فيزيكي بستر ثابت رودخانه براي 1200 متر، با مقياس افقي (1:100) و مقياس قائم (1:20)، طراحي و ساخته شد. در ساماندهي رودخانه، دو گزينه مورد نظر قرار گرفت. در گزينه اول، استقرار ديواره ساحلي در ساحل چپ و راست مورد نظر قرار گرفته است. در گزينه دوم، تركيبي از آبشكن ها در بالادست پل (تعداد 9 آبشكن با طول متوسط 24 متر و با نسبت متوسط فاصله به طول معادل 5/2)؛ و ديواره ساحلي در پايين دست پل استفاده شده است. خصوصيات جريان، براي پنج جريان سيلابي، اندازه گيري گرديد. در شرايط ساماندهي، ظرفيت انتقال جريان رودخانه از 150 به بيش از 400 متر مكعب بر ثانيه افزايش مي يابد. تفاوت تأثيرات دو گزينه ساماندهي در بالا دست پل قابل ملاحظه، و در بازه پايين دست پل ناچيز است. در بازه بالا دست پل، متوسط تفاوت نسبي ارتفاع سطح آب، سرعت متوسط، عدد فرود و توان جريان در گزينه اول ساماندهي نسبت به گزينه دوم، به ترتيب 7- ، 12+ ، 13+ و 24+ درصد است. بر اساس اين نتايج، گزنيه دوم ساماندهي (كاربرد آبشكن‌ها) نسبت به گزينه اول (ديواره هاي ساحلي) به دلايل هيدروليكي، و نيز از نظر ريخت شناسي و زيبايي برتر است.